Wpływ kardiowertera-defibrylatora na życie codzienne

Życie codzienne – wszczepienie ICD jest metodą leczenia, która pozwala na przerywanie niebezpiecznych dla życia arytmii u osób zagrożonych ich wystąpieniem. W ten sposób urządzenie daje poczucie bezpieczeństwa i sprawia, że chorzy mogą żyć bez ciągłej obawy o swoje życie. Życie z implantowanym kardiowerterm-defibrylatorem wiąże się z pewnymi ograniczeniami, ale zwykle nie są one zbyt uciążliwe i nie stanowią dla znakomitej większości pacjentów żadnego problemu.

Aktywność fizyczna – po okresie rekonwalescencji, który zwykle trwa 2-3 tygodnie, możliwy jest pełny powrót do wcześniejszego trybu życia i zwykłego poziomu aktywności fizycznej, włączając w to:

Sport, hobby – uwaga na sporty kontaktowe, dyscypliny potencjalnie urazowe, zwłaszcza dla okolicy loży ICD oraz sporty bardziej wyczynowe, np. nurkowanie – wskazane omówienie z lekarzem

Aktywność seksualna – po zagojeniu rany operacyjnej możliwy jest pełny powrót do aktywności seksualnej. Ponieważ powoduje ona przyspieszenie rytmu serca do wartości, które mogą być rozpoznane przez ICD jako tachyarytmia, możliwa jest w takiej sytuacji nieadekwatna interwencja urządzenia. Nie ma żadnego zagrożenia dla partnera, który może odczuć jedynie wstrząs związany z wyładowaniem, ewentualnie skurcz mięśni. Aby uniknąć takich sytuacji, konieczne jest omówienie z lekarzem tego zagadnienia, odpowiednie zaprogramowanie częstości rytmu, od której urządzenie rozpoznaje tachyarytmię, w razie potrzeby włączenie leków zwalniających częstość pracy serca.

Ciąża – kobiety z wszczepionym kardiowerterm-defibrylatorem mogą normalnie zachodzić w ciążę, ewentualne ograniczenia wynikają z podstawowej choroby serca i wymagają indywidualnych ustaleń i zaleceń kardiologa

Wykonywanie zawodu – po okresie rekonwalescencji, który zwykle trwa 2-3 tygodnie, w większości przypadków możliwy jest pełny powrót do wykonywanego zawodu. Ewentualne ograniczenia mogą wynikać z chorób towarzyszących lub ze specyfiki zawodu, dlatego warto przed opuszczeniem szpitala zapytać lekarza prowadzącego o swój konkretny przypadek.

Prowadzenie pojazdów – możliwość prowadzenia pojazdów przez osoby z wszczepionym kardiowerterem-defibrylatorem zależy od przebiegu podstawowej choroby serca i ryzyka wystąpienia arytmii komorowej, ocenianego przez kardiologa. Osoby, które nie miały epizodu nagłego zatrzymania krążenia a kardiowerter-defibrylator został wszczepiony zapobiegawczo, mogą prowadzić pojazdy mechaniczne. W okresie tuż po zabiegu wskazane jest wstrzymanie się od prowadzenia samochodu, ponieważ wymaga to silnego zaangażowania ramion i może nieco podrażniać gojącą się ranę pooperacyjną.

W żadnej sytuacji nie wolno rezygnować z zapinania pasów bezpieczeństwa. Posiadanie ICD nie zwalnia z tego obowiązku! Można ewentualnie zaopatrzyć się w miękkie opaski zakładane na pasy, zmniejszające nieco ich nacisk na okolicę stymulatora.
U osób, które przebyły zatrzymanie krążenia i mają wszczepiony kardiowerter-defibrylator w celu prewencji wtórnej, zgoda lekarza na prowadzenie pojazdów zależy od indywidualnej oceny ryzyka ponownego wystąpienia arytmii. Podobne ograniczenia dotyczą osób leczonych w ramach prewencji pierwotnej, które doświadczyły pierwszego epizodu tachyarytmii komorowej już po wszczepieniu ICD. Przed wydaniem zgody konieczny jest zwykle okres min. pół roku bez arytmii i interwencji urządzenia, ale każdorazowo wymaga to omówienia z lekarzem.

Telefony komórkowe – nie ma przeciwwskazań do używania obecnie dostępnych telefonów komórkowych. Zaleca się trzymanie aparatu w trakcie rozmowy przy uchu przeciwnym do strony, po której wszczepiono urządzenie.

Nie powinno się przechowywać telefonu komórkowego w koszuli na piersi w okolicy wszczepionego urządzenia ani na pasku, jeśli generator impulsów wszczepiony jest w powłoki brzuszne (rzadko stosowany sposób – głównie w początkowym okresie wszczepiania ICD ( w latach 90tych), kiedy urządzenia miały duże rozmiary; ewentualnie w trakcie operacji kardiochirurgicznych, z zastosowaniem elektrod nasierdziowych).

Podróże – nie ma specjalnych ograniczeń w podróżowaniu, które mogłyby wynikać z faktu wszczepienia kardiowertera-defibrylatora. W razie dłuższego pobytu za granicą lub konieczności pilnej kontroli ICD, w większości krajów świata nie stanowi to żadnego problemu. Istotne jest posiadanie w podręcznych dokumentach karty identyfikacji ICD.

Wykrywacze metalu powszechnie stosowane w portach lotniczych mogą zasygnalizować obecność urządzenia, ale prawdopodobieństwo zakłócenia jego pracy jest minimalne. W takiej sytuacji wskazane jest okazanie karty identyfikacji kardiowertera-defibrylatora, należy również upomnieć się o ręczne sprawdzenie pod kątem posiadania rzeczy metalowych. Kontrola z użyciem ręcznego wykrywacza metalu nie jest wskazana, ale jeżeli personel odpowiedzialny za bezpieczeństwo nalega na jej przeprowadzenie, nie powinno to wpłynąć na zakłócenie prawidłowej pracy ICD, pod warunkiem przestrzegania następujących zasad:

  • wykrywacz metalu nie może znajdować się bezpośrednio nad ICD
  • jeżeli personel odpowiedzialny za bezpieczeństwo nalega na kontrolę w obszarze ciała znajdującym się blisko ICD, czas jego ekspozycji na wykrywacz metalu nie może być dłuższy niż 1-2 sekundy, z częstotliwością raz na 10 sekund

Wskazówki dla osób planujących dalsze podróże:

  • upewnij się, że posiadasz kartę identyfikacji ICD, wraz z wydrukiem aktualnie zaprogramowanych parametrów
  • poproś swojego lekarza o wskazanie miejsc, gdzie w podróży uzyskasz w razie potrzeby fachową pomoc
  • po przybyciu do celu sprawdź, gdzie znajduje się najbliższy punkt, w którym uzyskasz pomoc; miej pod ręką numer telefonu alarmowego miejscowych służb medycznych
  • zaplanuj schemat postępowania w sytuacji nagłego pogorszenia stanu zdrowia
  • rozważ poinformowanie biura podróży o fakcie posiadania ICD